داروهایی که در درمان آسم بکار می روند به دو دسته مهم تقسیم می شوند.

مهمترین داروهایی که در درمان حمله بکار می رود، داروهای گشادکننده برونش کوتاه اثر (سالبوتامول)  و همچنین داروهای ضد التهابی ( کورتیکواستروئیددهای خوراکی یا تزریقی) می باشند.

به محض اینکه متوجه وجود هر یک از علائم حملات آسم در فرزند خود شدید، فوراً داروی گشادکننده برونش  را طبق آموزشی که به شما داده شده است، استفاده نمائید. استفاده از داروهای گشادکننده برونش، به سرعت علائم تنفسی بیمار را کاهش می دهد. ولی در صورت عدم مشاهده علائم بهبودی، کودک خود را به نزدیک ترین بخش اورژانس برسانید.

داروهایی که برای پیشگیری استفاده می شوند، انواع مختلفی دارند که مهم ترین آن ها کورتیکو استروئیدهای استنشاقی (بکلومتازون و فولیکوتازون) و داروهای گشادکننده طولانی الاثر (سالمترول) می باشند. این داروها که معمولاً  به صورت روزانه مصرف می شوند، مهم ترین داروها در کنترل بیماری آسم هستند. این داروها بیماری آسم را به صورت روزانه تحت کنترل قرار می دهند و احتمال بروز حملات آسم را کاهش می دهند.

برای درمان در مراحل بالاتر گاهی نیاز به استفاده از داروهای ترکیبی (سروتاید، سالمفلو و سروفلو) می باشد.

گروه دیگری از داروها که در درمان آسم به عنوان داروی کمکی همراه با داروهای اصلی استفاده می شوند، مهارکننده ی گیرنده های لکوترین می باشد (مونته لوکاست و زفیرلوکاست).

 

 

انواع دارو های کنترل طولانی مدت آسم عبارتند از :

        • کورتیکو استروئیدهای استنشاقی: کورتیکواستروئید‌ها داروهای ساخت دست بشر هستند که به منظور شبیه‌سازی نقش هورمون کورتیزول طراحی شده‌اند و این در حالی است که در شرایط طبیعی غدد فوق کلیوی وظیفه ترشح این هورمون را برعهده دارند. این داروها به طور معمول با انواع التهاب‌ها از جمله آسم، پسوریازیس،‌ سرطان خون، پیوند اعضا و آرتریت روماتوئید مقابله می‌کنند. این داروهای ضدالتهاب شامل فلوتیکازون(
Flovent HFA)، بودزونید(Pulmicort Flexhaler)، فلونیزولید(Aerobid)، سیکلزونید(Alvescoبکلومتازون(Qvar) و مومتازون(Asmanex) هستند.
ممکن است نیاز باشد که شما این داروها را به مدت چند روز تا چند هفته مصرف کنید تا حداکثر اثرات مفید خود را نشان دهند. برخلاف کورتیکواستروئیدهای خوراکی، داروهای کورتیکواستروئیدی  اثرات جانبی نسبتاً کمتری دارند و معمولاً مصرف طولانی مدت آنها بدون خطر می باشد.

        • مهارکننده های لکوترین ها: این داروهای خوراکی شامل مونته لوکاست(
Singulair)، زفیرلوکاست (Accolate) و زیلتون (Zyflo) در عرض 24 ساعت به کاهش علایم آسم کمک می کنند. در برخی بیماران مصرف این داروها باعث ایجاد علایم روانی مانند تحریک پذیری، آشفتگی، توهم، افسردگی و افکار خودکشی می شود. در صورت بروز هر واکنش غیرمعمول با مصرف این داروها به توصیه های پزشکی عمل کنید.

       • آگونیست های گیرنده های بتای طولانی اثر:
این داروهای استنشاقی که شامل سالمترول (
Serevent) و فورموترول (Foradil و Perforomist) هستند مسیرهای تنفسی را باز می کنند. نتایج برخی مطالعات نشان داده است که این داروها ممکن است خطر بروز حملات آسم را افزایش دهند بنابراین باید این داروها را تنها همراه با داروهای کورتیکواستروئید استنشاقی استفاده کرد. همچنین چون این داروها مانع تشخیص بدتر شدن وضعیت بیمار مبتلا به آسم می شوند، در زمان حمله آسم شدید نباید از آنها استفاده کرد.

       • داروهای استنشاقی ترکیبی: این داروها مانند فلوتیکازون-سالمترول (
Advair Diskus)، بودزونید-فورموترول (Symbicort) و مومتازون-فورمترول(Dulera) شامل یک داروی آگونسیت گیرنده بتای طولانی اثر همراه با یک کورتیکواستروئید هستند. به دلیل اینکه این داروهای استنشاقی ترکیبی حاوی آگونسیت های گیرنده بتای طولانی اثر هستند، می توانند خطر بروز حملات شدید آسم را افزایش دهند.

       • تئوفیلین: داروی تئوفیلین (
Theo-24، Elixophyllin و غیره) یک قرص با مصرف روزانه است که از طریق شل کردن عضلات اطراف مجاری تنفسی به باز نگه داشتن مسیرهای تنفسی کمک می کند (گشاد کننده برونش است). برخلاف گذشته، جدیداً این دارو کاربرد زیادی در درمان بیماران مبتلا به آسم ندارد.

       • داروهای استنشاقی سریع اثر: این داروها در زمان نیاز به کاهش سریع و کوتاه مدت علایم بیماران در حملات آسم یا با توصیه پزشک قبل از انجام ورزش مورد استفاده قرار می گیرند.

 


 انواع داروهای استنشاقی سریع اثر عبارتند از:

      • آگونیست های گیرنده های بتای کوتاه اثراستروئیدها و سایر داروهای ضد التهابی: این گشادکننده های برونش سریع اثر استنشاقی در عرض چند دقیقه عمل کرده و در زمان حملات آسم به سرعت علایم بیمار را کاهش می دهند.  این داروها شامل آلبوترول(
ProAir HFA، Ventolin HFA و غیره)، لوالبوترول(Xopenex) و پریبوترول(Maxair) است. آگونیست های گیرنده های بتای کوتاه اثر می توانند به صورت استنشاقی یا با یک نبولایزر( ماشینی که داروهای آسم را به ذرات ریز مه مانند تبدیل می کند) به صورت اسپری مصرف شوند.

      • ایپراتروپیوم(
Atrovent): ایپراتروپیوم مانند سایر گشاد کننده های برونش ها سریعاً اثر کرده و به طور فوری عضلات مسیرهای هوایی را شل می کند و باعث راحت تر شدن تنفس می شود. ایپراتروپیوم بیشتر در درمان آمفیزم و برونشیت های مزمن استفاده می شود اما در برخی موارد برای درمان حملات آسم نیز استفاده می شود.

      • کورتیکواستروئیدهای خوراکی یا داخل وریدی: این داروها که شامل پردنیزون و متیل پردنیزون است، التهاب مسیرهای تنفسی که در آسم شدید رخ می دهد را کاهش می دهند. این داروها در صورت مصرف طولانی مدت دارای برخی عوارض جانبی هستند بنابراین تنها برای درمان علایم آسم شدید در کوتاه مدت استفاده می شوند.

اگر شما دچار حملات آسم می شوید داروهای استنشاقی سریع اثر می توانند به سرعت علایم شما را کاهش دهند. اما اگر داروهای کنترل طولانی مدت آسمی که مصرف می کنید عملکرد مناسبی داشته باشند شما نیازی به استفاده زیاد از داروهای استنشاقی سریع اثر نخواهید داشت.

مقدار تنفس خود را در طول هفته ثبت نمایید. اگر مقدار استفاده شما از داروهای استنشاقی سریع اثر بیشتر از مقداری باشد که پزشکتان توصیه کرده است، به پزشک مراجعه کنید. احتمالاً در این شرایط لازم است دوز داروهای کنترل طولانی مدت مصرفیتان تغییر کند.

داروهای آلرژی در مواردی که آسم به دلیل آلرژی ایجاد شده است یا با آلرژی تشدید می یابد می توانند مفید باشند. این داروها عبارتند از :

    • تزریق آلرژی(ایمونوتراپی): تزریق آلرژی به تدریج واکنش سیستم ایمنی شما را به آلرژن های خاص کاهش می دهد. به مدت چندین ماه معمولاً یک بار در هفته تزریق به بدن شما صورت می گیرد سپس به مدت 3 تا 5 سال، یک بار در ماه تزریق انجام می شود.

    • اومالیزوماب(
Xolair): این دارو برای افرادی که مبتلا به آلرژی و آسم شدید هستند هر 2 تا 4 هفته یک بار تزریق می شود. این دارو با تغییر سیستم ایمنی اثر خود را اعمال می کند.

    • داروهای آلرژی: این دسته از داروها شامل اسپری های بینی آنتی هیستامین و ضداحتقان مانند کورتیکواستروئیدها و اسپری بینی کرومولین هستند.
 
 

                     

 

انواع دارو های آسم (مکانیسم دارو های ضد آسم)                                                                                 

  •     استروئیدها و سایر داروهای ضد التهابی

 

داروهای ضد التهابی، به ویژه آن دسته ای که به وسیله اسپری های تنفسی مصرف می شوند، مهم ترین روش درمانی برای اکثر بیماران مبتلا به آسم هستند. نحوه عملکرد این داروها در واقع جلوگیری از بروز حمله های آسم از طریق کاهش مایع مخاطی تولیدی و هم چنین کاهش تورم مجاری تنفسی است. نتیجتاً مجاری تنفسی حساسیت کمتری داشته و در مقابله با محرک ها، واکنش کمتری نشان خواهند داد.

 

  •      برونکودیلاتور (bronchodilators)

 بورنکودیلاتور (گشادکننده برونش)، متداول ترین نوع دارو برای درمان این بیماری به حساب می آید. که اسپری های مخصوص برای استنشاق هوا است. استفاده از این وسیله می تواند حمله ی آسم را متوقف کند و همچنین استفاده ی آن 15 تا 30 دقیقه قبل از انجام فعالیت های شدید از آغاز حمله پیشگیری می کند. برونکودیلاتورها از طریق ریلکس نمودن ماهیچه های تنگ شونده اطراف مجاری تنفسی، به باز شدن مجاری کمک کرده و مانع از بروز علائم آسم می شوند.

اسپری های تنفسی فوری حاوی برونکودیلاتور، اغلب برای از بین بردن سریع سرفه، خس خس و تنگی نفس به کار می روند. این داروها در مورد افرادی که به واسطه فعالیت بدنی دچار حمله های آسم می شوند،  می توانند قبل از شروع به فعالیت استفاده شوند. این داروها را نباید به عنوان عضو ثابت و روزانه فرآیند درمان آسم استفاده کرد. در صورتی که بیش از هفته ای دوبار به استفاده از این دارو نیاز دارید، آسم  به نحو خوبی تحت کنترل در نیامده و باید به پزشک مراجعه کرده و داروهای کنترلی بیشتر و یا متفاوتی دریافت کنید.

برونکودیلاتورهایی هم وجود دارند که عملکرد طولانی مدت دارند  و به صورت ترکیبی از استروئیدها برای کنترل آسم موجود هستند. این نوع اسپری در مورد کسانی تجویز می شود که علیرغم استفاده روزانه از استروئیدها هم چنان از علائم آسم رنج می برند. برونکودیلاتورهایی که عملکرد طولانی دارند ، هرگز به تنهایی به عنوان روش درمانی بلند مدت، برای آسم تجویز نمی شوند.

 نبولایزرنبولایزر ها وسیله‌ای برای رساندن دارو به قسمتهای مختلف دستگاه تنفس از طریق استنشاق می‌باشند، این درمان بخصوص در وضعیت‌هایی مانند برونشیت و آسم شدید بسیار مؤثر هستند و بدلیل سریع بودن تأثیر دارو و جلوگیری از تأثیر دارو بر بافتهای دیگر بدن بسیار مورد توجه می‌باشد و با توجه به نوع داروی مصرفی باعث بهبود تهویه، افزایش عملکرد ماهیچه‌های تنفسی، بهبود استقامت فعالیت‌های عمومی، جلوگیری از تجمع ترشحات ریوی، بهبود سرفه، پیشگیری از آتلکتازی، کاهش‌چسبندگی، کمک به بازگشت خون، کاهش درد و کاهش اسپاسم می‌شود. روشهای دیگر استفاده از دارو مانند خوراکی و تزریقی برای مشکلات دستگاه تنفس کمتر مؤثر و مورد استفاده می‌باشند.

 

 

 

منبع

National Heart, Lung, and Blood Institute, National Asthma Education and Prevention Program. Expert Panel Report 3: Guidelines for the Diagnosis and Management of Asthma. US Department of Health and Human resources

 Donald Y. M, Stanley J. Pediatric Allergy: Principles and Practice: Expert Consult, 2e (Leung, Pediatric Allergy) 2nd Edition 

             Durrani SR, Busse WW. Management of Asthma in Adolescents and Adults